پتانسیل های معدنی استان خراسان جنوبی
پتانسیل های معدنی استان خراسان جنوبی
استان خراسان جنوبی با جمعیتی بالغ بر 800.000 نفر و وسعتی در حدود 151.000 کیلومتر مربع سومین استان کشور به لحاظ مساحت میباشد. با الحاق شهرستان طبس، تعداد شهرستانهای این استان به 11 عدد افزایش یافته است. این استان دارای پتانسیل بالایی در بخش معادن میباشد به طوری که دارای تنها ذخایر منیزیت ایران (شهرستان بیرجند و شهرستان سربیشه)، بزرگترین ذخیره و تنها معدن آزبست ایران (معدن حاجات نهبندان) بوده و ذخایر و معادن مهم بنتونیت (شهرستان سرایان، سه قلعه)، گرانیت (بیرجند و سربیشه)، گل سفید (بیرجند)، بازالت (شهرستان سربیشه) در خراسان جنوبی مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. یکی دیگر از مهمترین معادن این استان، معدن مس قلعه زری واقع در جنوب غرب این استان (خوسف) است که به علت عیار طلای بالای آن در سطح جهان شناخته شده است. معادن ولاستونیت، کائولن، تراورتن، فلدسپات، بوکسیت، مارن، گچ، آهک، دولومیت، مرمریت، خاک صنعتی، سنگ لاشه و توف از دیگر معادنی هستند که در این استان در حال بهرهبرداری هستند.
با اضافه شدن مجموعه معادن زغال سنگ طبس (معادن زغال ککشوی پروده و نایبند و معادن زغال حرارتی مزینو) که بزرگترین معدن زغال سنگ خاورمیانه محسوب میشود و سایر معادن این شهرستان، جایگاه معدنی این استان را بالا برده به طوری که این استان از این جنبه در کنار استانهای معدنخیز ایران (یعنی کرمان، یزد و اصفهان) قرار گرفته است. علاوه بر معادن غیر فلزی ذکر شده، این استان به لحاظ زمینشناسی از پتانسیل بالایی در اکتشاف معادن فلزیی از قبیل طلا، نقره، مس، سرب، روی، آنتیموان، مولیبدن و جیوه برخوردار است. تعداد معادن استان تا پایان سال 1393 به 431 عدد با اشتغال بیش از 6000 نفر رسیده است. پتانسیل بالای معدنی این استان، و عدم تخصص کافی اکثر شاغلین در این حیطه، لزوم تربیت نیروی متخصص را به همراه خواهد داشت.
در حال حاضر سه دانشگاه بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی واحد طبس و دانشگاه صنعتی بیرجند در استان در رشته مهندسی معدن دانشجو میپذیرند. با توجه به ظرفیتهای بالای این استان و بنابه دلایل ذیل، لزوم بازنگری به منظور توسعه گرایشهای جدید در رشته معدن در این دانشگاه احساس میگردد.